10 Tác dụng của sá sùng khô – 2 Tác hại với sức khỏe

Không phải tự dưng mà sá sùng lại được mệnh danh là “vàng mười” của biển cả. Đã từng có thời điểm, loại hải sản này có giá ngang ngửa 1 chỉ vàng/kg. Điều gì đã khiến cho sá sùng lại có giá cao đến thế, tác dụng của sá sùng khô là gì? Hãy cùng Hải Sản Vùng Vịnh tìm hiểu chi tiết về công dụng của sá sùng ngay bên dưới đây nhé.

Đôi nét về sá sùng

• Tên khoa học: Sipunculus nudus. 
• Ngành: Sipuncula
• Tên thường gọi: Sá sùng, sa trùng, giun biển, sâm đất, mồi,…
• Nguồn gốc tên gọi: Sá sùng hay còn gọi là sa trùng. Nếu như các bạn để ý sẽ thấy đây là một từ Hán Việt. Trong đó, sa có nghĩa là cát còn sùng/trùng nghĩa là loài sâu bọ, sinh vật nhỏ. Khi ghép lại với nhau, sá sùng là từ để chỉ loài giun biển chuyên vùi mình dưới cát, được tìm thấy tại một số vùng hải đảo của nước ta.
• Môi trường sống: Sá sùng yêu thích những bãi triều sạch có nước lên xuống hàng ngày tại khu vực Vân Đồn/Quan Lạn/ Móng Cái (Quảng Ninh), Nha Trang (Khánh Hòa), Phú Quốc, Côn Đảo,… Trong đó, sá sùng được khai thác tại các vùng biển của Quảng Ninh được đông đảo khách hàng đánh giá là có chất lượng tốt nhất cả nước.
• Về màu sắc: sá sùng thường có màu đỏ hồng, xám thậm chí đen phụ thuộc vào môi trường mà nó sinh sống. Đây không chỉ là sự thích nghi mà còn là nghệ thuật ngụy trang giúp sá sùng sinh tồn và phát triển trong tự nhiên.
• Về kích thước: Tùy từng khu vực mà kích thước sá sùng sẽ có sự thay đổi. Tại Quảng Ninh, thông thường sá sùng chỉ dài 5-10cm, trường hợp hiếm đạt 10-15cm. Tuy nhiên, sá sùng được đánh bắt ở các tỉnh phía Nam như Khánh Hòa, Đà Nẵng, Quảng Ngãi,… có thể dài đến 35-40cm là chuyện bình thường.
• Đây từng được xem là sản vật tiến vua nhờ sự quý hiếm mà các giá trị tuyệt vời về mặt dinh dưỡng cũng như Y học. Ngày nay, tuy sá sùng đã được biết đến nhiều hơn nhưng vẫn được xếp vào mặt hàng đắt đỏ mà không phải ai cũng có điều kiện sử dụng. (Chi tiết xin được nêu rõ ở phần sau).

>>> Xem thêm bài viết về Giá sá sùng khô bao tiền 1kg?

Tác dụng của sá sùng khô

Tác dụng của sá sùng trong Đông Y

Trên thực tế, trong nhiều năm làm nghề, Hải Sản Vùng Vịnh cũng đã ghi nhận vô số phản hồi của khách hàng về công dụng của sá sùng sau một thời gian sử dụng. Đơn cử như chị G. (phường Hà Tu, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh) – do ở gần đây nên thi thoảng chị lại mua vài lạng sá sùng ở chỗ tôi về ăn. Chị kể: “Đợt Tết, con bé nhà em hay bị ho mà uống bao nhiêu thuốc cũng chẳng khỏi. Tình cờ thế nào mà đợt đó em lại rang sá sùng cho con ăn. Sau vài hôm thấy con bé giảm ho bất ngờ. Thế là em cũng nghi nghi, liền lên mạng tìm hiểu thì mới phát hiện ra sá sùng cực kỳ tốt cho người đang bị các bệnh đường hô hấp.”

Từ lâu, sá sùng khô đã được sử dụng như một loại dược liệu quý trong Đông Y.

Theo sách Bản Thảo Cương Mục của tác giả Lý Thời Trân ( thời nhà Minh, Trung Quốc), sá sùng giúp bồi bổ cơ thể – hỗ trợ tỳ vị và phế – dùng cho người suy nhược, ho kéo dài.

Còn theo Trung Dược Đại Từ Điển – bộ từ điển dược liệu lớn của Trung Quốc thế kỷ XX, sá sùng có vị mặn, tính mát, giúp bổ thận – tư âm – thanh phế – hỗ trợ ho, hen, suy nhược hiệu quả.

Sau đây, Hải Sản Vùng Vình xin tổng kết lại một số tác dụng của sá sùng khô đã được Y học cổ truyền ghi nhận:

• Hỗ trợ điều trị chứng suy dinh dưỡng, còi xương ở trẻ và giúp trẻ phát triển toàn diện hơn.
• Hỗ trợ điều trị chứng hen suyễn, hen phế quản, ho có đờm.
• Công dụng tốt cho các trường hợp sốt về chiều, triều nhiệt,…
• Giúp giảm các hiện tượng như nhiệt miệng, sưng lợi, đau răng nhanh chóng thuyên giảm và biến mất.
• Giúp cải thiện sinh lý ở nam giới
• Bổ thận, bổ máu cũng như tăng cường khí huyết lưu thông.

Tác dụng cúa sá sùng trong Tây Y

Không chỉ trong Đông Y mà cả Tây Y cũng coi sá sùng là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Theo một công trình nghiên cứu của Đại Học Khoa Học Tự Nhiên TP. Hồ Chí Minh,  sá sùng có tới 18 acid amin tự nhiên và 17 nguyên tố khoáng vi lượng:

• Thịt sá sùng chứa hơn 17 nguyên tố khoáng như sắt, mangan, canxi, kẽm, niken…
• Mức độ protein cao, gồm 18 loại axit amin (chiếm 10.3%)…Trong đó có 8 loại không thể thay thế, cũng như cần thiết cho cơ thể con người.
• Cụ thể như glycin 3.2%, alanin 2.5%, glutamin 0.25%, succinic 0.35%, giàu taurin…
• Chất béo 12.766%, trong đó có 12 axit béo bão hòa, 5 axit béo không bão hòa đơn và 13 axit béo không bão hòa đa.
• Lượng đạm trong 100g sá sùng khô chiếm khoảng 60–70%, cao gấp nhiều lần so với các loại thịt động vật thông thường.
• Ngoài ra, hàm lượng nước, chất xơ, carbohydrat và các vitamin A, B1, B6, B12, E,…trong sinh vật này cũng khá cao.

Qua dữ liệu trên ta thấy tác dụng của sá sùng khô thì mọi người đều năm được rồi, tuy nhiên để chế biến sử dụng như nào đạt hiệu quả tốt nhất thì không phải ai cũng biết. Hãy cùng Hải Sản Vùng Vịnh tìm hiểu qua một số món ăn ngon làm từ sá sùng nhé.

Món sá sùng trẻ em ăn được không?

Câu trả lời cho câu hỏi “sá sùng trẻ em ăn được không” là: Hoàn toàn được!

Sá sùng là hải sản tự nhiên giàu:

• Đạm dễ tiêu
• Chứa tới 18 loại axit amin 
• Giàu Canxi, kẽm, sắt
• Ít béo, không cholesterol xấu

Vì thế, trẻ em hoàn toàn có thể ăn sá sùng nếu không bị dị ứng hải sản và được chế biến phù hợp. Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý như sau:

• Tuyệt đối không cho trẻ có tiền sử dị ứng hải sản.
• Luôn thử một lượng rất nhỏ lần đầu để quan sát phản ứng của bé.
• Tránh sá sùng để lâu, mốc hoặc có mùi lạ.
• Không cho trẻ ăn sá sùng khi đang bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, sốt cao, đang dùng kháng sinh hoặc có biểu hiện dị ứng (ngứa, nổi mề đay, nôn…)
• Lấy sạch cát trong sá sùng trước khi chế biến để tránh gây khó chịu và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tiêu hóa của bé.
• Không nên cho bé ăn quá nhiều. Mỗi tuần chỉ nên dùng 2 – 3 lần, mỗi lần khoảng 5g – 10g là đủ.
• Nên mua sá sùng ở những địa phương nổi tiếng như Quảng Ninh hoặc Khánh Hòa để đảm bảo chất lượng, tránh mua phải loại bị tẩm ướp hóa chất hoặc để quá lâu.

Lợi ích khi cho trẻ em ăn sá sùng

Nếu dùng đúng cách thì đối với trẻ em, sá sùng mang đến nhiều lợi ích như:

• Kích thích tiêu hóa: Giúp trẻ ăn ngon miệng hơn, hỗ trợ cải thiện tình trạng biếng ăn, còi xương.
• Tăng cường đề kháng: Giúp giảm tình trạng ra mồ hôi trộm, sốt về chiều hoặc các bệnh về đường hô hấp (ho có đờm, viêm phổi).
• Bổ sung dưỡng chất: Cung cấp lượng đạm cao và các vi chất như kẽm, sắt, canxi giúp phát triển khung xương và thể chất.

Trẻ mấy tháng ăn được sá sùng?

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trẻ bắt đầu ăn dặm ( từ 6 – 7 tháng tuổi trở lên) có thể làm quen với sá sùng. Tuy nhiên, vì đây là hải sản, bạn nên cho bé ăn thử một lượng nhỏ trước để theo dõi xem bé có bị dị ứng hay không.

Độ tuổi của trẻ	Có nên ăn sá sùng không?	Ghi chú
Dưới 6 tháng	Không	Chỉ nên bú sữa mẹ
6 – 12 tháng	Rất hạn chế	Chỉ dùng nước hầm loãng, không ăn xác
1 – 3 tuổi	Có thể	Dùng bột sá sùng hoặc nước hầm
Trên 3 tuổi	Tốt	Ăn lượng nhỏ, chế biến mềm

Liều lượng sá sùng khuyến nghị cho trẻ

Độ tuổi	Tần suất	Lượng dùng
6 – 12 tháng	1 lần/tuần	Nước hầm loãng
1 – 3 tuổi	1–2 lần/tuần	½–1 thìa bột
Trên 3 tuổi	2 lần/tuần	2–3 con nhỏ/lần

Cách chế biến sá sùng cho trẻ em an toàn

• Nấu nước sá sùng cho bé ăn dặm (6 – 12 tháng)

Sá sùng khô: 1–2 con nhỏ => Vặt vòi, vo nhẹ  => Rang vàng => Cho vào ninh 30 – 40 phút => Gạn nước nấu cháo/bột cho bé.

• Bột sá sùng cho bé ăn dặm (trên 1 tuổi)

Sá sùng khô => Vặt vòi, vo nhẹ => Rang vàng => Xay mịn thành bột sá sùng => Dùng để nêm vào cháo, bột, đồ ăn với liều lượng 1 thìa/lần.

• Cháo sá sùng tươi

Sá sùng tươi=> Lộn trái để bỏ hết cát bên trong => Rửa sạch => Băm nhỏ => Xào sơ => Nấu cùng cháo.

Tóm lại: Những ai nên sử dụng sá sùng khô

Sá sùng khô là thực phẩm bổ dưỡng phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, một số nhóm người sau đây sẽ đặc biệt phù hợp khi sử dụng loại hải sản này.

Người suy nhược cơ thể

Những người thường xuyên mệt mỏi, thiếu năng lượng hoặc mới ốm dậy có thể sử dụng sá sùng khô để bồi bổ sức khỏe. Nhờ hàm lượng protein và khoáng chất cao, sá sùng giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng và tăng cường sức đề kháng.

Trẻ em chậm lớn

Trong y học dân gian, sá sùng được sử dụng để hỗ trợ điều trị chứng suy dinh dưỡng và còi xương ở trẻ em. Hàm lượng canxi và khoáng chất trong sá sùng giúp trẻ phát triển chiều cao và thể chất tốt hơn. Tuy nhiên, khi sử dụng cho trẻ nhỏ cần chế biến kỹ để hết sạn cát và dùng với lượng vừa phải, phù hợp với độ tuổi.

Người lớn tuổi

Người cao tuổi thường gặp các vấn đề về xương khớp, tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Việc sử dụng sá sùng khô trong các món ăn như cháo, nước dùng hoặc hầm canh có thể giúp:

• Bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể
• Thân thể dẻo dai, linh hoạt, tăng cường sức chống chịu bệnh tật
• Ăn ngon, hấp thu tốt hơn, không bị đầy bụng/khó tiêu hay táo bón

Nam giới cần tăng cường sinh lực

Theo y học cổ truyền, sá sùng có tác dụng bổ thận, ích tinh và tăng cường sinh lý nam giới. Vì vậy, nhiều người thường dùng sá sùng ngâm rượu hoặc chế biến món ăn để hỗ trợ cải thiện sức khỏe sinh lý.

Các món ăn ngon từ sá sùng 

Sá sùng khô nấu phở

Theo lời kể của ông Phồn, chủ của thương hiệu phở Cao Vân (25 Mạc Đĩnh Chi, Q1, TP. Hồ Chí Minh) lừng danh một thời ở Sài Gòn:

Những năm 1930-1940 của thế kỷ XX, ông Phồn đã từng cùng anh trai đi bán phở ở Ngã Tư Sở (Hà Nội). Thời đó, người bán chỉ bỏ thịt và gia vị vào tô phở, khách sẽ tự chan nước dùng vào tô rồi kiếm chỗ ngồi ăn. Nồi nước phở không có gì ngoài xương bò và sá sùng Quảng Ninh. Sau này vào Sài Gòn, ông không dùng sá sùng để nấu được vì  miền trong chỉ có sá sùng Nha Trang mà vị hơi tanh, không thể nấu được như ngày còn ở ngoài Bắc.(1)

Thật vậy, với vị ngọt tự nhiên và sâu sắc, sá sùng từng là bí quyết một thời giúp tạo nên hương vị riêng của phở Hà Nội. Điều này đã được rất nhiều quán phở nổi tiếng áp dụng. Những ai sành ăn sẽ cảm nhận sự khác biệt rõ ràng từ những quán sử dụng sá sùng và quán sử dụng mì chính. Để thực hiện tại nhà:

• Bạn chỉ cần rửa sạch sá sùng sau đó bỏ vào ninh cùng xương đến khi dậy mùi thơm là đã có một nồi nước dùng chất lượng thơm ngon.

>>> Link đặt mua sá sùng nấu phở: https://haisanvungvinh.com/sa-sung-kho-quang-ninh-loai-nau-pho/

Sá sùng khô nướng

• Có lẽ đây là món ăn phổ biến nhất đối với mọi người đặc biệt là trẻ em bởi theo dân miền biển Quảng Ninh hay gọi đây là “Bim Bim”
• Sau khi mua sá sùng khô về bạn chỉ cần vặt vòi rồi cho vào chảo, đĩa…, thêm chút cồn vào để nướng lên là có thể thưởng thức rồi (giống như cách các bạn nướng mực).

 

Sá sùng khô ngâm rượu

• Như đã đề cập ở trên, sa sùng chính là một vị thuốc trong Y học cổ truyền giúp cải thiện khả năng sinh lý nam giới nhất là những ai bị xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, liệt dương…thì nên ngâm một bình rượu sá sùng.
• Sau khi ngâm khoảng 2-3 tháng là đã có thể sử dụng được rồi. Nhưng nếu để được càng lâu thì sẽ càng tốt mọi người nhé.

Sá sùng khô nấu cháo

• Tương tự như việc nấu phở thì thay vào đó mọi người cho sá sùng vào hầm cùng cháo, chắc chắn đây là món ăn ngon khó cưỡng dành cho mọi người.
• Đặc biệt là trẻ nhỏ, người già ốm thì ăn cháo sá sùng sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, chóng bình phục và giảm thiểu các bệnh đường hô hấp.

Ngoài ra, còn rất nhiều món ăn ngon liên quan đến sá sùng tùy theo khẩu vị, sở thích và mục đích của mọi người mà lựa chọn cách chế biến sá sùng phù hợp. Xem chi tiết: 6 Cách chế biến sá sùng khô: Thơm Ngon, Giòn Rụm Ăn Là MÊ

Sá sùng là món quà quý báu của đại dương ban tặng cho chúng ta. Tác dụng của sá sùng khô thì chúng ta đã tìm hiểu ở trên như: Nguồn dinh dưỡng dồi dào, bồi bổ cơ thể suy nhược, Hỗ trợ dạ dày, ngừa táo bón, Giảm đau, mạnh gân cốt, Bổ Thận, tráng dương, thanh nhiệt, kiện Tỳ Vị, bồi bổ cơ thể, trị nóng trong người, đổ mồ hôi trộm, răng lợi sưng đau…

Tác hại của sá sùng đối với sức khỏe

Với người bình thường sá sùng hoàn toàn có lợi đối với sức khỏe. Sá sùng chỉ có hại với những ai bị dị ứng với hải sản mà thôi.

Ăn hải sản dễ bị dị ứng vì hệ miễn dịch của một số người nhầm lẫn các protein trong hải sản là nguy hiểm, dẫn đến phản ứng quá mức và giải phóng histamin và các hóa chất khác.

Phản ứng dị ứng hải sản

Sau đây là một số dấu hiệu của việc dị ứng:

• Nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy toàn thân.
• Sưng phù mặt, môi, lưỡi.
• Chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi.
• Khó thở, thở khò khè.
• Rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy.

Hiện tượng sốc phản vệ

Với nhiều trường hợp nghiêm trọng thì sau khi ăn sá sùng sẽ dẫn đến việc sốc phản vệ, dây là tình trạng y tế khẩn cấp đe dọa đến tính mạng.

Một số dấu hiệu của việc sốc phản vệ:

• Tụt huyết áp đột ngột.
• Mạch nhanh, yếu hoặc không bắt được mạch.
• Da tái nhợt, vã mồ hôi lạnh.
• Cảm giác hoảng loạn, lú lẫn.
• Mất ý thức.

Vì thế nên những ai có tiền sử bị dị ứng hải sản thì không nên sử dụng sá sùng để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tác hại của sá sùng nếu sơ chế không kĩ

Môi trường sống của sá sùng là trong cát biển, vì thế nếu sơ chế không kĩ có thể dẫn đến tác hại nhỏ đối với sức khỏe.

Cát và tạp chất nếu không được làm sạch kỹ lưỡng, cát và các tạp chất bám trên mình hoặc trong ruột sá sùng có thể gây khó chịu khi ăn, tạo cảm giác sạn trong miệng.

Về lâu dài, việc tiêu thụ lượng cát nhỏ liên tục có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, mặc dù đây không phải là tác hại nghiêm trọng.

Tác hại của sá sùng nếu lạm dụng

Theo nguyên tắc chung, bất kỳ thực phẩm nào khi tiêu thụ quá liều cũng có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng hoặc ảnh hưởng đến các chức năng của cơ thể.

Ví dụ như rượu sá sùng, nếu uống quá nhiều, có thể gây gánh nặng cho gan và các cơ quan khác.

Ngoài ra, nếu bạn mua phải sá sùng giả kém chất lượng, không những mất tiền mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác về bệnh mà không hề hay biết. Vì thế nên cần lựa chọn kĩ lưỡng trước khi mua sá sùng nhé.

Tiêu chí chọn sá sùng ngon

Sau đây là một số lưu ý bạn cần chú ý để đảm bảo chất lượng:

• Độ khô hoàn toàn: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Sá sùng phải được phơi hoặc sấy thật khô. Khi cầm lên, bạn cảm thấy chúng giòn tan, không có cảm giác ẩm hay mềm. Sá sùng ẩm dễ bị mốc, giảm mùi vị và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
• Màu sắc: Sá sùng vụn chất lượng thường có màu vàng nâu hoặc nâu cánh gián. Tránh những loại có màu trắng bệch (có thể đã bị xử lý hóa chất) hoặc màu quá sẫm (có thể đã để lâu, chất lượng giảm sút).
• Mùi thơm đặc trưng: Sá sùng ngon có mùi thơm nồng, hơi tanh nhẹ của biển cả, nhưng không hôi hay khó chịu. Mùi thơm này sẽ càng rõ rệt khi bạn rang hoặc nướng sá sùng lên. Nếu ngửi thấy mùi lạ hoặc mùi ẩm mốc, nên từ chối.
• Ít cát và tạp chất: Mặc dù là vụn, nhưng sá sùng vụn vẫn cần được làm sạch. Hãy kiểm tra xem có nhiều cát, sạn hoặc các tạp chất khác lẫn vào không. Mua ở những nơi uy tín sẽ giúp bạn giảm thiểu rủi ro này.
• Kích thước tương đối đồng đều: Nếu có thể, hãy chọn những mảnh vụn có kích thước tương đối đồng đều. Điều này giúp quá trình sơ chế (như rang) và hầm nước dùng diễn ra hiệu quả hơn. Tuy nhiên, đây không phải là yếu tố quá khắt khe vì chúng sẽ được dùng để tạo vị cho nước dùng.

Tại sao sá sùng tại Hải Sản Vùng Vịnh lại khác biệt?

Đây là phần để bạn khẳng định uy tín:

• Nguồn gốc rõ ràng: Chúng tôi chỉ tuyển chọn những mẻ sá sùng đạt chuẩn từ vùng biển Quan Lạn, Vân Đồn – nơi cho ra đời loại sá sùng có chất lượng tốt nhất Việt Nam.
• Quy trình làm sạch cát: Mỗi con sá sùng đều được sơ chế thủ công, lộn trái và rửa sạch cát trước khi đem sấy, đảm bảo khi bạn thưởng thức chỉ còn lại vị ngọt tinh khiết.
• Phơi khô tự nhiên: Không chất bảo quản, không phẩm màu, giữ trọn vẹn màu vàng cánh gián tự nhiên và hàm lượng dinh dưỡng tối đa.

Nếu cần tư vấn thêm về sá sùng hãy liên hệ đến Hải Sản Vùng Vịnh qua Hotline/Zalo 088.999.2324 để được giải đáp ngay nhé.

=> Đừng quên nếu bạn đang muốn mua sá sùng khô Quảng Ninh chuẩn 100% thì hãy tìm hiểu và ủng hộ Hải Sản Vùng Vịnh tại đây